Ο ιστορικός ρόλος του ΠΑΣΟΚ στο μεταπολιτευτικό σκηνικό δεν αμφισβητείται από κανέναν. Ένας χαρισματικός πολιτικός ηγέτης, ο Ανδρέας Παπανδρέου κατάφερε να ανατρέψει τους προδικτατορικούς πολιτικούς συσχετισμούς, να αφήσει πίσω του την «Ένωση Κέντρου», με την οποία είχε και πολιτικούς και οικογενειακούς δεσμούς, καθώς ο πατέρας του ήταν εμβληματική μορφή του χώρου και να χτίσει μια νέα πολιτική παράδοση.

Η εκλογική πορεία του κόμματος ήταν σαρωτική. Από τρίτο κόμμα το 1974, έφτασε στον θρίαμβο του 1981, κυριάρχησε στη δεκαετία του '80 και ακόμα και όταν ηττήθηκε κατέγραψε ποσοστά που άγγιξαν το 40%.
Εκεί στα τέλη της δεκαετίας του ‘80, η κλονισμένη υγεία του Ανδρέα Παπανδρέου και η νοσηλεία του στο Χέρφιλντ άρχισε να οδηγεί σε δειλές συζητήσεις για την «επόμενη μέρα». Κανείς δεν αμφισβητούσε ευθέως την αυθεντία του Ανδρέα Παπανδρέου και την αυτονόητη θέση του στην ηγεσία. Κάτι τέτοιο τότε θα ισοδυναμούσε με πολιτική αυτοκτονία. Η συζήτηση όμως είχε ανοίξει, έστω και παρασκηνιακά.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου, παρά τα προβλήματα υγείας κατάφερε να ξανακερδίσει τις εκλογές το 1993, αλλά αυτή η θητεία ήταν που φούντωσε και τα σενάρια για τη διαδοχή του. Οι συνεχείς νοσηλείες τόσο στο Γενικό Κρατικό, όσο και στο Ωνάσειο αναζωπύρωσαν τις συζητήσεις, αλλά οποιοσδήποτε έστω υπαινιγμός έβρισκε σθεναρή αντίδραση τόσο από το στενό περιβάλλον του αρχηγού, όσο και από τους λεγόμενους «προεδρικούς». Παράλληλα οι εκτός του περιβάλλοντος του πρόεδρου φαίνεται ότι παρασκηνιακά προετοίμαζαν το έδαφος που οδήγησε αργότερα στην εκλογή του Κώστα Σημίτη στις θέσεις του πρωθυπουργού και του προέδρου του κόμματος. Τον Νοέμβριο του 1994, η Βάσω Παπανδρέου συγκάλεσε το περιβόητο «δείπνο των Τεσσάρων» προσκαλώντας τον Σημίτη, Αυγερινό και Πάγκαλο για να συζητήσουν την «εξεύρεση διεξόδου στη φθίνουσα πορεία του ΠΑΣΟΚ και της κυβέρνησης». Η συνάντηση αυτή θεωρείται η απαρχή της προετοιμασίας για ένα ΠΑΣΟΚ χωρίς τον Ανδρέα.

Περισσότερα στο cnn.gr